>Dialoog in de praktijk

>We leven in tijden van polarisatie. Gelukkig ontstaan er ook initiatieven om die polarisatie te verminderen. En deze week (5 november) is het op veel plaatsen in Nederland ‘Dag van de Dialoog‘. Ook in het onderwijs wordt volop gepolariseerd. Onlangs, op een studiedag die ik bijwoonde, was het ‘ja, maar…’ niet van de lucht. Dat leidde tot het onnodig verscherpen van (schijnbare) tegenstellingen. Een vermoeiende en weinig vruchtbare manier van informeel leren.
Naar mijn ervaring komt dit echter vaak voor, en ik vroeg me af wat we hiermee kunnen in praktijkgericht onderzoek. In een artikel van Steve Bartlett (betaalde link) en twee collega’s vond ik een (achteraf voor de hand liggende) oplossing.
Bartlett cs. geven in hun artikel een voorbeeld van een praktijkgericht onderzoek door een docent, die de invloed van positieve taal op het zelfvertrouwen en leervermogen van leerlingen onderzocht. Dit deed ze onder meer door aandachtig te luisteren, ‘afbrekers’ te vermijden en kinderen niet abrupt te onderbreken. Dat lijken mij precies nu de zaken die misgaan in het onderlinge contact tussen leraren.
De volgende vraag is dan: welk alternatief kun je bieden? Het viel me in, dat de vraag: ‘Ja, maar…’ vaak voortkomt uit iets dat ons nog niet duidelijk is in het verhaal van de ander. Dat betekent dat je moet zoeken naar een manier om dát aan de orde te stellen,en wel op een positieve manier.
Ik kreeg het volgende idee: als we nu eens het woordje ‘Ja’, vervangen door ‘En’ (wat ik waarschijnlijk heb overgenomen van het creatieve werk van Berthold Gunster, maar ik kan de precieze bron niet meer vinden). De zin kunnen we vervolgens aanvullen met: ‘En wat bedoel je met …?’ Op de puntjes kun je invullen wat je nog niet begrijpt in het voorstel van de ander.
Daarmee stel je een positieve, open vraag, je nodigt de ander uit nader te omschrijven wat hij/zij bedoelt, en je wordt zelf gedwongen aandachtig naar dat antwoord te luisteren. Er ontstaat een mini-dialoog, als het ware. Dit idee ga ik verder uitwerken in een interventie, en of het echt werkt ga ik proberen vast te stellen in een van de praktijkgerichte onderzoeksprojecten van het Ruud de Moorcentrum voor 2011. Stay tuned voor het resultaat.

         

Geef een reactie

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.