Leraren bewijzen zichzelf en hun leerlingen een slechte dienst

Minister Van Bijsterveldt ligt overhoop met de Tweede Kamer over haar plan om de schoolvakanties in te korten. Het is voor mij een achterhoedegevecht. Centrale schoolvakanties bestaan omdat ze er nu eenmaal zijn en dienen geen enkel doel. Er is geen enkel onderzoek dat bewijst dat kinderen die minder dan zes (of zeven) weken schoolvakantie hebben, tot lagere onderwijsprestaties komen. Eerder het tegendeel. Sterker nog; er is ook geen onderzoek dat laat zien dat lange vakanties voor leraren tot een lagere werkdruk leiden. Ook weer eerder het tegendeel: de rigiditeit in het jaarrooster en de piekbelasting die door de schoolvakanties ontstaan leiden eerder tot een hogere werkdruk.

Dat Van Bijsterveldt voor kortere vakanties pleit is dus alleen maar logisch; en dat leraren als professionals tegen het leerlingbelang en zelfs tegen hun eigen belang ingaan, is op z’n minst verbazingwekkend.
Hier wreekt zich dat we impliciet nog steeds uitgaan van het idee dat onderwijs voor alle leerlingen op dezelfde manier gegeven moet worden, dat dat voor iedereen ongeveer even snel gaat en dat de leraar de spil is van het leerproces. Dat idee vinden we absurd voor muziekles, zwemles en voetbal, maar waarom dan niet voor Frans en natuurkunde?
Schaf dus het minimum aantal lesuren af. Schaf het leerstofjaarklassensysteem af (het woord alleen al). Schaf af dat leraren 1659 uren per jaar moeten(!) werken. Geef kleinschalige teams de verantwoordelijkheid om een bepaalde groep leerlingen naar een bepaald niveau te brengen. Laat ze onderling samenwerken om dat te bereiken. Laat ze, net als in andere sectoren, en net als de leerlingen en hun ouders, af en toe vakantie nemen als ze dat nodig hebben.
De lessen kunnen dan gewoon doorgaan, net zoals ziekenhuizen en winkels erin slagen open blijven in de zomer. Omdat de groepen kleiner zijn, is de intensiteit van het werk voor leraren minder hoog. Omdat het contact tussen leraar en leerling beter is, voelt de leerling zich minder een nummer en meer individueel gewaardeerd. En dat is nog altijd de beste basis voor goede onderwijsprestaties.
Het argument dat kortere vakanties het beroep minder aantrekkelijk zouden maken, is niet valide. Niet de lange vakanties maken het beroep aantrekkelijk, maar de onmogelijkheid je vrije tijd zelf te kiezen en in te delen maakt het beroep zo onaantrekkelijk. Geef meer vrijheid over minder vakantiedagen en het beroep wordt eerder méér, dan minder aantrekkelijk.

Een aangepaste versie van dit stukje verscheen ook op weblog Sargasso.

(En, ik was het vergeten, maar eerder schreef ik al een vergelijkbaar betoog voor ScienceGuide. Toen hielp het ook al niet 😉 )

Voor het weblog bij mijn column voor Meso Magazine bracht ik een aantal bronnen bij elkaar die laten zien dat het flexibiliseren van het onderwijsproces minder onmogelijk is dan we wel eens geneigd zijn te denken.

         

Geef een reactie

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.