Guus Kuijer–De Bijbel voor ongelovigen

Na de sociale wetenschappen zijn nu ook de Rechtswetenschappen opgeschrikt door een fraudekwestie. De Amsterdamse hoogleraar Peter Rijpkema zou grote gedeelten van een leerboek met minieme bronvermelding onder zijn eigen naam overgenomen hebben. Het doet denken aan het omvangrijke gemanipuleer met verzonnen databestanden van die andere hoogleraar, Diederik A. Stapel. Toch bedacht Stapel tenminste alles nog zelf en kwam deze hoogleraar niet verder dan het indrukken van de toetscombinaties Ctrl-C en Ctrl-V. Je leest het en denkt: “Dat geloof je toch niet?” Vervolgens lees je dat zijn faculteit voorlopig niet denkt aan maatregelen. En weer denk je: “Dat kan toch niet waar zijn?”

Een citaat. “De neiging om elkaar op te lichten, je zin te krijgen door middel van listen en lagen en de leugen boven de waarheid te kiezen, is blijkbaar onweerstaanbaar. Oprechtheid wordt misschien gezien als te riskant waar het gaat om het boeken van het gewenste resultaat, waardoor de verhalen van mijn vaders en voorvaders vol zitten met valstrikken. Zie de mens.”

Het komt uit “De bijbel voor ongelovigen” van Guus Kuijer en tegen de tijd dat deze passage langskomt, hebben we er al een ongelooflijke hoeveelheid list en bedrog op zitten, niet in het minst van God zelf. Wie nog enigszins kerkelijk is opgevoed, kent de lijn van de meeste verhalen uit het boek Genesis nog wel: de schepping, de vlucht uit het paradijs, de fatale ruzie tussen Kaïn en Abel, het bedrog van Jakob en Rebekka waarmee Esau zijn eerstgeboorterecht verspeelde, tot aan Jozef en zijn broers in Egypte aan toe. Maar de manier waarop Kuijer met enige milde spot de (schijn)heilige dogma’s negeert, en zijn twijfel en scepsis niet verbergt, zet de achterliggende boodschap van de verhalen in een volstrekt nieuw licht.

Kuijer is gezegend met een bovenaardse vertelkracht, die opnieuw de betekenis blootlegt van deze duizenden jaren oude legenden, die tot in onze vezels (en meer dan sommigen lief is) onze huidige cultuur en samenleving bepalen. Het blijken bovendien nog steeds ware pageturners te kunnen zijn. Maar hun belangrijkste waarde voor mij is, dat als ik weer eens de krant lees en zie wat mensen voor fratsen en streken uithalen, ik nu denk: “Zie de mens.”

Een onmisbaar boek om te begrijpen wie we zijn, waar onze moraal op gebaseerd is, te stoppen met gemakkelijke oordelen en een voorzichtige nieuwe start te maken met het gesprek over waar het naartoe zou moeten.

         

Geef een reactie

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.