This page was exported from De Professionele Dialoog [ https://www.hartgerwassink.nl ]
Export date: Sun Jul 21 0:23:28 2019 / +0200 GMT

Oproep: Bestuurlijk Netwerk ‘Zijn’




Update: we hebben inmiddels met een eerste groep van zo'n 8 bestuurders een startbijeenkomst gepland op vrijdagochtend 5 april 2019 in Driebergen. Op deze bijeenkomst verkennen we de opzet en de aanpak van het netwerk. Ook stellen we de eerste data vast. Als je belangstelling hebt, kun je je nog aanmelden! Neem contact met me op voor meer informatie.

In samenwerking met de PO-raad (project Regie op Onderwijskwaliteit) en op initiatief van Bert Dekker (bestuurder Proominent Onderwijs) ben ik bezig met de ontwikkeling van een bestuurlijk netwerk, onder de naam ‘Zijn'. We zijn in deze verkenningsfase op zoek naar bestuurders die mee willen denken en eventueel participeren. Dit is een oproep daarvoor, die ik hieronder toelicht. Lees ook deze flyer van de PO-raad hierover.

De titel van het netwerk ‘Zijn' is afgeleid van mijn boekje ‘® zijn als leider' dat dit jaar is uitgekomen. In dit boekje leg ik uit waarom ik denk dat kwaliteit niet alleen zit in de opbrengst van je werk, maar ook (of misschien wel: vooral) in de betekenis ervan. Dat moet ik misschien even uitleggen.

Kwaliteit: opbrengst en betekenis

De opbrengst is het directe nut dat een organisatie heeft voor haar ‘klanten'. Een bank levert efficiënte financiële diensten tegen een schappelijke vergoeding. Een school levert kennis, vaardigheden en ontplooiing, die deels gevat kunnen worden in diploma's en adviezen voor vervolgonderwijs. 

De betekenis is de waarde die de organisatie heeft voor de maatschappelijke omgeving. En daarmee bedoel ik de lokale omgeving: de regio, de stad, de wijk waar de organisatie is ingebed. Die omgeving 'voedt' de organisatie met waarden en de organisatie geeft –  alleen al door haar aanwezigheid – betekenis terug. Je merkt al, het wordt gelijk abstracter.

De betekenis van een bank is dat een samenleving vertrouwen heeft in een financieel systeem. Dat maakt het delen van financiële hulpbronnen makkelijker, waar iedereen van profiteert. Het geeft ons een geruststellend gevoel, dat we ons geld ergens veilig kunnen opbergen, zonder te hoeven vrezen of het er morgen nog wel is. En het is een prettig idee, dat als we eens geld nodig hebben, dat we dat tegen een redelijk tarief kunnen lenen. En niet afhankelijk zijn van woekeraars.

De betekenis van een school zou kunnen zijn, dat ieder kind toegang heeft tot een volwaardige opleiding. Of dat iedere bevolkingsgroep erop kan vertrouwen dat kinderen gevormd worden in waarden die zij belangrijk vinden en daarmee die waarden doorgegeven worden. Of dat er meer gelijke kansen komen voor alle leerlingen op een gelukkig en gezond leven.

In die laatste alinea gebruik het woord 'zou'. Want ik kan dat niet invullen voor scholen, dat is afhankelijk van de context. En dat is precies wat de bestuurlijke rol is: het vertalen van waarden uit de omgeving in richtsnoer voor wat ‘goed onderwijs' is, in deze stad, voor deze kinderen, in deze tijd. Dat is een voortdurend proces van betekenis geven, ontwikkelingen duiden, en verbinden van concrete praktijken in de school met de abstracte begrippen waarmee de school (of het schoolbestuur) de betekenis onder woorden tracht te brengen.

Kwaliteit en de bestuurder als persoon

Het bestuurlijk netwerk is erop gericht bestuurders met elkaar te laten reflecteren op de kwaliteit in brede zin van hun scholen, en op wat hun persoonlijke rol en positie daarin is. Als je namelijk over waarden wilt praten, en die wil verbinden aan het dagelijks handelen in de school, dan kun je dat niet los zien van je persoonlijke waarden. Je zult je heel bewust moeten zijn van hoe je het gesprek over waarden voorleeft, welke ruimte je daar al dan niet maakt, en hoe jouw persoonlijke waarden daarin doorklinken.

Kwaliteit heeft twee kanten. Om met de Inspectie te spreken: basiskwaliteit en extra kwaliteit. De basiskwaliteit is datgene wat er van je verwacht wordt, op basis van protocollen, het inspectiekader, dat wat er min of meer in het algemeen vastligt en beschreven is. De extra kwaliteit ontstaat waar jullie als school of scholengroep het verschil willen maken. Daar gaat het per definitie om het uitstijgen boven het protocol of het vaste kader. Dat vraagt keuzes en initiatieven, die verbonden zijn met waar je voor staat. Met andere woorden: je waarden als organisatie. Hier kunnen ‘opbrengst' en ‘betekenis' van de organisatie verbonden raken. Daar ontstaat inspiratie en bezieling.

Als bestuurder ga je voor in dat gesprek. Dat is niet eenvoudig. En tegelijk heel noodzakelijk. Want zelfs als je je er niet bewust van bent, leef je bepaalde waarden voor. Ook als je niet handelt, geven mensen betekenis aan wat jij (niet) doet of zegt. Daarmee is de kwaliteit in brede zin van wat er in de school gerealiseerd wordt (de ‘extra kwaliteit'), direct verbonden met jouw handelen, het voorbeeld dat jij geeft. Om je daar telkens van bewust te zijn, moet je ‘er zijn' als bestuurder, vandaar het woord ‘zijn'.

Het netwerk

In het netwerk onderzoeken we deze thema's met elkaar. Wat we voor ogen hebben, is een beperkte groep bestuurders (8-12 personen), die met elkaar in gesprek gaan. Dat gesprek wordt gevoed door bronnen uit de praktijk en theorie. Deels zal het gesprek geleid worden, is er een bepaalde structuur. Maar voor een groot deel zal van de deelnemers eigen inbreng en mede-verantwoordelijkheid verwacht worden. We denken aan een reeks bijeenkomsten (4 tot 6), ofwel van een hele dag, ofwel 24 uur, verspreid over 1-2 jaar.

Het netwerk wordt zoals gezegd ondersteund door de PO-raad, vanwege de verbinding met het project Regie op onderwijskwaliteit. Van de deelnemers wordt een financiële bijdrage verwacht, die in lijn ligt met wat gangbaar gevraagd wordt voor cursussen en reflectiebijeenkomsten. Wat het bedrag precies wordt, staat nog niet vast.

De eerste stap die we nu zetten, is om in contact te komen met bestuurders die hiervoor belangstelling hebben en met ons mee willen denken over uitwerking en vormgeving. Dit verplicht nog tot niets. Op grond van zo'n verkenning willen we vroeg in 2019 een besluit nemen over hoe we hiermee verder gaan. Het netwerk richt zich in eerste instantie op bestuurders uit PO, maar ik wil bestuurders uit VO of andere sectoren van harte uitnodigen ook te reageren. Dat kan via mail aan mij: post (at) hartgerwassink.nl, of via Tessa de With van de PO-raad: t.dewith (at) poraad.nl.

Lees ook de flyer.

 

 


Post date: 2018-12-13 17:24:21
Post date GMT: 2018-12-13 15:24:21
Post modified date: 2019-02-15 12:22:01
Post modified date GMT: 2019-02-15 10:22:01

Powered by [ Universal Post Manager ] plugin. MS Word saving format developed by gVectors Team www.gVectors.com